അമേരിക്കയുടെ പതനമോ?

സമീപകാല ലോകരാഷ്ട്രീയം ഉറ്റുനോക്കുന്നത് പശ്ചിമേഷ്യയിലെ തീപിടിച്ച പോരാട്ടങ്ങളിലേക്കാണ്. ലോകശക്തിയെന്ന് സ്വയം അവകാശപ്പെടുന്ന അമേരിക്കയും, തങ്ങളുടെ ആത്മാഭിമാനത്തിനും നിലനിൽപ്പിനുമായി പൊരുതുന്ന ഇറാനും തമ്മിലുള്ള കൊമ്പുകോർക്കൽ പുതിയൊരു ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടന്നിരിക്കുകയാണ്. ഒരുവശത്ത് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റിന്റെ ഏകപക്ഷീയമായ തീരുമാനങ്ങളും മറുവശത്ത് ഇറാന്റെ വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത നിലപാടുകളും ലോകത്തെ യുദ്ധഭീതിയിലാഴ്ത്തിയിരുന്നു. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ പുറത്തുവരുന്ന വാർത്തകൾ അമേരിക്കയുടെ പിൻവാങ്ങലിന്റെയും ഇറാന്റെ നയതന്ത്ര വിജയത്തിന്റെയും സൂചനകളാണ് നൽകുന്നത്.

വെനിസ്വേലയിലും മറ്റു ലാറ്റിൻ അമേരിക്കൻ രാജ്യങ്ങളിലും നടത്തിയതുപോലെ എളുപ്പത്തിൽ ഇറാനെയും കീഴ്പ്പെടുത്താമെന്ന അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റിന്റെ കണക്കുകൂട്ടലുകൾ പിഴച്ചിരിക്കുകയാണ്. ഇറാന്റെ പരമോന്നത നേതാവിനെ ലക്ഷ്യം വെച്ചും മുതിർന്ന സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥരെ വധിച്ചും യുദ്ധത്തിന് തിരികൊളുത്തിയ അമേരിക്കയ്ക്ക്, 23 ദിവസത്തോളം നീണ്ടുനിന്ന അനിശ്ചിതാവസ്ഥയ്ക്ക് ശേഷം പിൻവാങ്ങേണ്ടി വന്നിരിക്കുന്നു. ഇറാന്റെ തിരിച്ചടി താങ്ങാൻ ഇസ്രായേലിനോ അമേരിക്കയ്ക്കോ കഴിയില്ലെന്ന തിരിച്ചറിവാണ് ഈ 'യുദ്ധവിരാമ' പ്രഖ്യാപനത്തിന് പിന്നിലെന്ന് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ കരുതുന്നു.

അമേരിക്കൻ ഭാഗത്തുനിന്നും വെടിനിർത്തൽ ചർച്ചകൾ നടന്നുവെന്ന വാർത്തകൾ വരുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഇറാൻ വിദേശകാര്യമന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്ചി അത് കർശനമായി നിഷേധിക്കുകയാണ് ചെയ്തത്. "ഞങ്ങൾക്ക് വേണ്ടത് വെടിനിർത്തലല്ല, മറിച്ച് യുദ്ധം പൂർണ്ണമായും അവസാനിപ്പിക്കലാണ്" എന്ന നിലപാടിലാണ് ഇറാൻ. അതിന് കൃത്യമായ നിബന്ധനകളും വെക്കുന്നുണ്ട് ഇറാൻ. അമേരിക്കയുടെ ആക്രമണം മൂലം ഉണ്ടായ നാശനഷ്ടങ്ങൾക്ക് അർഹമായ പരിഹാരം നൽകണം. സമ്പുഷ്ട യുറേനിയം ഉൽപ്പാദനത്തിലും അണുവായുധ നയങ്ങളിലും ഇറാൻ സ്വതന്ത്രമായ തീരുമാനമെടുക്കും. ഭാവിയിൽ ഒരുതരത്തിലുള്ള പ്രകോപനങ്ങളും കടന്നുകയറ്റവും ഉണ്ടാകില്ലെന്ന് ഉറപ്പുനൽകണം.

അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റിന്റെ എടുത്തുചാട്ടങ്ങൾ അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ വലിയ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കാണ് വഴിതുറന്നത്. പല യൂറോപ്യൻ സഖ്യകക്ഷികളും അമേരിക്കയുടെ യുദ്ധക്കൊതിയെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ തയ്യാറായില്ല. മേഖലയിലെ അസ്ഥിരത തങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയെ ബാധിക്കുമെന്ന് ഭയന്ന ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ അമേരിക്കയ്ക്ക് മേൽ സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തുന്നുണ്ട്. യുദ്ധ സാഹചര്യം ആഗോളതലത്തിൽ എണ്ണവില കുതിച്ചുയരാൻ കാരണമായി, ഇത് ലോകമെങ്ങും പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് ഇടയാക്കിയിരിക്കുകയാണ്. അമേരിക്കൻ ജനതയിൽ ഭൂരിപക്ഷവും യുദ്ധത്തിനെതിരാണ്. നവംബറിൽ വരാനിരിക്കുന്ന തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തിരിച്ചടിയുണ്ടാകുമെന്ന ഭയം ട്രമ്പിനെ പിന്നോട്ട് വലിക്കുന്നു.

ഇസ്രായേലിന്റെ സൈനിക താവളമായ ഡിമോണയിൽ ഇറാൻ നടത്തിയ ആക്രമണം മേഖലയിലെ ശക്തിസമവാക്യങ്ങളെ മാറ്റിമറിച്ചു. തങ്ങളുടെ ആയുധപ്പുരകൾ പോലും സുരക്ഷിതമല്ലെന്ന തിരിച്ചറിവ് ഇസ്രായേലിനെ വിറപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിജയം അവകാശപ്പെടുന്നില്ലെങ്കിലും, ശത്രുവിനെ പരമാവധി തകർക്കുക എന്ന ഇറാന്റെ ചാവേർ നിലപാട് അമേരിക്കയെപ്പോലെയുള്ള ശക്തികളെ പ്രതിരോധത്തിലാക്കിയിരിക്കുകയാണ്.

ഇറാൻ അന്തിമ വിജയം നേടിയെന്ന് ഇപ്പോൾ പറയാനാകില്ലെങ്കിലും, അമേരിക്കയുടെ ആജ്ഞാശക്തിക്ക് മങ്ങലേറ്റിരിക്കുന്നു എന്നത് വാസ്തവമാണ്. ഒരു വശത്ത് ഇസ്രായേൽ ഇപ്പോഴും ഭീഷണി തുടരുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അമേരിക്ക പിന്മാറുന്നതോടെ അവർ ഒറ്റപ്പെടുന്ന അവസ്ഥയിലാകും. ഏകപക്ഷീയമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ട ഈ വെടിനിർത്തൽ തോൽവി സമ്മതിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ഒരു കീഴടങ്ങലായി മാത്രമേ ലോകത്തിന് കാണാൻ കഴിയൂ. വരും ദിവസങ്ങളിലെ നീക്കങ്ങൾ പശ്ചിമേഷ്യയുടെ മാത്രമല്ല, ആഗോള രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ തന്നെ ഭാവി നിർണ്ണയിക്കും.